Russisch gas is de nieuwe as van het kwaad, ons duurzame huis een protest tegen het oude systeem. Mooi is dat. Natuurlijk hadden we daar wel op ontworpen, maar wisten wij veel hoeveel profijt we er al een paar maanden later van zouden hebben.
We hebben dit eerste winterhalfjaar 2.367 kWh elektra (€641) gebruikt, iets meer dan een halve kuub hout verstookt en drie flessen campinggas (om tijdelijk op te koken) verbrand. Daar tegenover stond de productie van 1.043 kWh elektra (€325) door onze zonnepanelen.
In eerste instantie schrokken we van het hoge elektragebruik, maar al in maart was er genoeg zon om het huis snel op te warmen en behoorlijk wat energie-euro’s te oogsten. En vanzelfsprekend staat nu het zomerhalfjaar voor de deur waarin de balans omslaat en we meer stroom gaan produceren dan gebruiken.
Onze energievoorziening
> Klein huis
> Extra isolatie (Rc 6,0-6,5)
> 10 zonnepanelen (3600 Wattpiek)
> Ventilatiewarmtepomp (100 L boiler en balansventilatie)
> Rocket Stove (efficiënte houtkachel)
> Geen gasaansluiting
Elektra
Half oktober werd de warmtepomp geïnstalleerd, net op tijd voor de winter. Vanaf dat moment schiet ons energiegebruik omhoog. De maandelijkse kosten waren drie tot vier keer hoger dan mijn gasgestookte, slecht geïsoleerde appartement in Schiedam.
Warmtepompen gebruiken veel elektra. Daarbij hebben wij ook op het randje ontworpen. We wilden geen overgedimensioneerde pomp voor een paar extreme vorstdagen in het jaar. In zijn normale stand, waarin hij warmte uit de ventilatielucht haalt, gebruikt hij 300 W. Maar als het ’s nachts kouder dan 5 graden is, moet onze pomp elektrisch bijstoken met een 3.000 W element. Als hij dat meerdere keren per dag doet, gaat het hard met de energierekening. Op een gegeven moment hebben we bij wijze van experiment het elektrisch bijstookelement uitgezet. De temperatuur liep dan terug naar 16 graden. De ventilatiepomp kan dus bij vorst het huis op 16 graden houden. Ik vind dat best een prestatie.
De warmtepomp is de grootverbruiker. Daarnaast zijn er langzaam wat elektrische apparaten in huis verschenen: wasmachine, stofzuiger en koelkast. De wasmachine zet ik alleen aan als de zon schijnt zodat die direct de stroom van de zonnepanelen gebruikt.
Hout
Van november t/m februari hebben we op koude dagen bijgestookt met de Rocket Stove.
Om negen uur ’s ochtends stookten we de kachel op en een tot twee uur later was het dan 21 graden in huis. Daarna lieten we de kachel uitbranden en zakte de temperatuur in de loop van de dag langzaam terug naar 18 graden. We hebben een halve kuub hout gekocht (8 zakken van 70 liter). Daarnaast hebben we ongeveer een halve kuub aan resthout van het klussen dat we vooral als aanmaakhout gebruiken (en nog lang niet op is).
Zon
In december en januari scheen de zon niet. Er hing toen wekenlang een grijze deken over het land. Als we die maanden offgrid door hadden moeten komen, hadden we kilo’s hout of liters gas moeten verstoken. Voor het eerst begrepen we wat ‘houtstress’ is – de continue zorg of er wel genoeg brandhout is.
Duurzame energievoorziening in de winter is moeilijk, ook als je een hyperduurzaam huis hebt. De meeste mensen zijn veel te optimistisch over de duurzame energierevolutie. Pas wanneer je je eigen energie op moet wekken, krijg je door hoe verschrikkelijk veel je nodig hebt. In de winter, tenminste.
In februari ging de zon aan. De stroomproductie schoot omhoog en het stroomgebruik ging hard omlaag. Als de zon een paar uurtjes op onze grote ramen schijnt, is het zo’n 22 graden in huis. Vanaf maart heeft de warmtepomp niet meer zoveel te doen, behalve het boilervat opwarmen, en hebben we de houtkachel niet meer aan gehad.
Gas
Er zijn twee grootverbruikers van elektra die we nog niet geïnstalleerd hebben omdat de keuken nog niet af is: de kookplaat en de oven. We koken nog steeds op een tweepits campinggasstel. Die gebruikt één gastank van €27 in twee maanden. In een half jaar is dat dus €81 aan gas. Het is tijdelijk, maar het liet ons in de winter wel zien hoe handig het is om flexibel te zijn. Afhankelijk van wat betaalbaar of verkrijgbaar is, kunnen we op gas, zon of de houtkachel koken.
Euro’s
Vanwege de bouw waren we te laat om nog een energiecontract met vaste tarieven af te kunnen sluiten. Onze energielasten zijn dus, net als bij veel andere mensen in Nederland, flink gestegen.
Het overzicht hieronder geeft een beeld van ons relatieve verbruik, maar zegt nog niets over de kosten die we aan het eind van het jaar daadwerkelijk betalen. Nu kunnen we namelijk nog salderen en betalen we over een jaar gezien niets, maar dat gaat op termijn veranderen. We willen dan misschien accu’s kopen om de warmtepomp slimmer aan te kunnen sturen.
Een klein huis
De meeste energiewinst zit in de grootte van ons huis. We zijn nog steeds blij met onze goed geïsoleerde 70 m2. Alle extra energiebesparende maatregelen hebben ons 30.000 euro gekost. Dat was veel geld, maar met de energieprijzen van nu hebben we dat binnen een paar jaar terugverdiend.