Hij bouwde een hut in het bos en leefde zo eenvoudig mogelijk. Op die manier kon hij van weinig rondkomen en was hij vrij om zich met de voor hem wezenlijke dingen bezig te houden. Twee jaar, twee maanden en twee dagen gaf hij zich voluit aan dit experiment.
Het klinkt als een droom, maar het is het beroemde verhaal van Henry David Thoreau’s Walden.
Omdat ik een cursus schrijf over in en met de natuur leven in onze moderne wereld, pakte ik zijn boek er weer eens bij. Het was alsof de ware transformatie die vijftien jaar eerder – toen ik het voor de eerste keer las – door me heen trok, me opnieuw vastgreep. Maar dan met de kennis van nu. Werd ik eerder vooral onzeker over dat fantastische leven dat ik niet had, vandaag realiseerde ik me dat alles wat hij schrijft me al jaren in een duidelijke richting duwt: leef in eenvoud, leef oprecht, leef buiten, wees een natuurpelgrim.
Voor wie geen idee heeft over wie ik het heb: Thoreau bouwde rond 1850 een hut in het bos van een goede vriend, op loopafstand van zijn geboortedorp. Hij verbouwde zijn eigen groenten, studeerde, schreef boeken en struinde urenlang door de heuvels en velden.
Hij geloofde niet in luxe. Want als je de basis op orde hebt, waarom zou je dan zoveel onnodig en zwaar werk verzetten om meer van hetzelfde te vergaren? Thoreau vond het veel belangrijker om het avontuur van het leven aan te gaan. Dat avontuur betekende voor hem de ’tonic van de wildernis’ te proeven en de diepere waarheden van het leven te ontrafelen. Sporen volgen, luisteren naar de wind, en slapen onder de sterren noemde hij zijn ‘ware werk’.
“Liever dan liefde, dan geld, dan roem, geef me waarheid”, schreef hij na een overdadig diner waar het heerlijkste eten werd geserveerd, maar waarheid en oprechtheid misten. Het heeft miljoenen natuurpelgrims wereldwijd geïnspireerd om hun eigen, alternatieve pad te volgen.
Toch kromp ik lange tijd ineen onder zijn maatschappijkritiek, die in het boek ook nogal fel aanwezig is:
“De meeste mensen zijn, door louter onwetendheid en vergissing, zozeer in beslag genomen door de kunstmatige zorgen en overbodig zware arbeid van het leven dat ze de fijnere vruchten ervan niet kunnen plukken. Ze hebben geen tijd om iets anders te zijn dan een machine.”
En:
“Filosoof zijn betekent niet alleen subtiele gedachten hebben (…) maar wijsheid zo liefhebben dat men ernaar leeft, een leven van eenvoud, onafhankelijkheid, grootmoedigheid en vertrouwen.”
Dit gaat over mij, dacht ik – ik doe alles verkeerd, ik leef het verkeerde leven. Maar nu ik het herlees, lijkt er een last van mijn schouders te glijden. Dit gaat inderdaad over mij – en dit is precies waar ik nog altijd voor leef, wat moeilijker is dan ik dacht, maar wat ik met vallen en opstaan leer.
Het liefst zou ik een tijdje mijn eigen Walden doen – zo’n hut, twee jaar opgaan in de natuur, schrijven en mediteren. Ik heb in het verleden mijn eigen Waldens gehad – vier maanden in winters Scandinavië, reizen met de fiets, bivaks onder de sterren. Ik ben er nog steeds een boek over aan het schrijven. Maar nu maak ik er dus ook een cursus over, die wat minder groots en meeslepend is, maar daardoor dichter bij het complexe dagelijkse leven staat.
Want in deze levensfase zijn er vragen die een nieuw antwoord nodig hebben: hoe doe je dat met een gezin, een hypotheek (die ik nooit wilde, maar waar ik in deze huizenmarkt haast dankbaar voor ben), een overkokende maatschappij?
Ik zal vast een tipje van de sluier oplichten: blijf naar buiten gaan. Want buiten is iets fysieks en aards dat vertraagt, dat vol leven zit, en een stevige basis van vertrouwen geeft.
Hier lees je Thoreaus boek gratis – er zitten vanwege de ouderdom geen auteursrechten meer op:
Verdieping
In het traject Naar de Basis (vanaf begin 2027 beschikbaar) ga je in acht weken op zoek naar je eigen antwoord op de vraag: Wat betekent het voor mij, in mijn dagelijks leven, dat ik onderdeel van de natuur ben?
Je leert praktische natuurvaardigheden en aandachtig buiten zijn. Met behulp van een mooie, fysieke veldgids en begeleidende audio volg je het traject in je eigen tijd en op je eigen plek. Onderweg ontdek je hoe je steeds meer onderdeel wordt van de natuur waarvan je altijd al deel uitmaakte, veranker je je ervaringen en neem je ze mee terug in je gewone leven.